શરીરના અંગો

  • | |

    કોર્ટિસોલ (Cortisol): શરીરનું ‘સ્ટ્રેસ હોર્મોન’

    આજના આધુનિક અને ભાગદોડ ભરેલા જીવનમાં આપણે અવારનવાર ‘સ્ટ્રેસ’ (તણાવ) શબ્દ સાંભળીએ છીએ. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આપણા શરીરમાં એક એવું હોર્મોન છે જે સીધું તણાવ સાથે જોડાયેલું છે? તેનું નામ છે કોર્ટિસોલ (Cortisol). ઘણા લોકો કોર્ટિસોલને માત્ર “ખરાબ” હોર્મોન માને છે, પરંતુ હકીકતમાં તે જીવન ટકાવી રાખવા માટે અત્યંત આવશ્યક છે. આ…

  • |

    શ્વાસનળી (Trachea): કાર્ય, રચના અને સંબંધિત રોગો

    શ્વાસનળી, જેને અંગ્રેજીમાં Trachea કહેવાય છે, તે મનુષ્યના શ્વસનતંત્રનો એક અત્યંત મહત્વનો ભાગ છે. તે હવાને ફેફસાં સુધી પહોંચાડવાનું મુખ્ય કાર્ય કરે છે. શ્વાસનળી વિના આપણે શ્વાસ લઈ શકતા નથી અને જીવન શક્ય નથી. ચાલો, શ્વાસનળીના કાર્ય, તેની શરીરરચના અને તેનાથી સંબંધિત સામાન્ય રોગો વિશે વિગતવાર સમજીએ. શ્વાસનળીનું કાર્ય (Function of Trachea): શ્વાસનળીનું મુખ્ય કાર્ય…

  • |

    એડ્રીનલ ગ્રંથિ

    એડ્રીનલ ગ્રંથિ શું છે? એડ્રીનલ ગ્રંથિ: શરીરનું પાવર હાઉસ એડ્રીનલ ગ્રંથિ આપણા શરીરમાં આવેલી બે નાની ત્રિકોણાકાર આકારની ગ્રંથિઓ છે. આ ગ્રંથિઓ મુખ્યત્વે આપણા કિડની (મૂત્રપિંડ)ની ઉપર સ્થિત હોય છે. આ ગ્રંથિઓને કારણે આપણું શરીર તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિઓમાં પણ કાર્યરત રહે છે. એડ્રીનલ ગ્રંથિનું કાર્ય એડ્રીનલ ગ્રંથિઓ આપણા શરીરમાં અનેક પ્રકારના હોર્મોન્સ સ્ત્રાવ કરે છે. આ હોર્મોન્સ…

  • |

    થાઇરોઇડ ગ્રંથિ

    થાઇરોઇડ ગ્રંથિ શું છે? થાઇરોઇડ ગ્રંથિ એ આપણા શરીરમાં આવેલી એક નાની, પતંગિયા જેવી આકારની ગ્રંથિ છે. આ ગ્રંથિ આપણા ગળાના મધ્યમાં, હડપચીની નીચે સ્થિત હોય છે. થાઇરોઇડ ગ્રંથિનું કામ શું છે? થાઇરોઇડની સમસ્યાઓ: જ્યારે થાઇરોઇડ ગ્રંથિ યોગ્ય રીતે કામ કરતી નથી ત્યારે થાઇરોઇડની સમસ્યાઓ થાય છે. આ સમસ્યાઓમાં થાઇરોઇડ હોર્મોન્સનું વધુ પડતું અથવા ઓછું…

  • |

    લોહીના પ્રકાર: એક સરળ સમજૂતી

    બધા માણસોનું લોહી લાલ રંગનું હોય છે, પરંતુ તેના પ્રકાર અલગ અલગ હોય છે. આ પ્રકારોને આપણે લોહીના જૂથ કહીએ છીએ. આ જૂથોનું નક્કી થવું ખૂબ જ મહત્વનું છે, ખાસ કરીને લોહી ચઢાવવાની જરૂર પડે ત્યારે. લોહીના પ્રકાર કેમ અલગ હોય છે? લોહીના લાલ રક્તકણોની સપાટી પર એક પ્રકારના ચિહ્નો હોય છે. આ ચિહ્નોને એન્ટિજન…

  • |

    લીવર નું કાર્ય

    લીવર નું કાર્ય શું છે? લીવર આપણા શરીરનું એક ખૂબ જ મહત્વનું અંગ છે. તેને શરીરની રાસાયણિક પ્રયોગશાળા પણ કહેવાય છે. લીવર અનેક પ્રકારના કાર્યો કરે છે. લીવરના મુખ્ય કાર્યો: લીવરને સ્વસ્થ રાખવા માટે આપણે શું કરી શકીએ? લીવરને નુકસાન થવાના કારણો: લીવરને નુકસાન થવાના લક્ષણો: જો તમને આમાંથી કોઈ પણ લક્ષણ દેખાય તો તરત જ…

  • |

    પિત્તાશય

    પિત્તાશય શું છે? પિત્તાશય: આપણા પાચનતંત્રનો એક મહત્વનો ભાગ પિત્તાશય એ આપણા શરીરમાં નાની, પિઅર આકારની થેલી જેવું અંગ છે. તે આપણા યકૃતની નીચે જમણી બાજુએ આવેલું હોય છે. પિત્તાશય શું કામ કરે છે? પિત્તાશયની સમસ્યાઓ કેટલીકવાર પિત્તાશયમાં પથરી બની શકે છે. આ પથરી પિત્તાશયની નળીને બ્લોક કરી શકે છે અને દુખાવો, ઉબકા, ઉલટી જેવા…

  • |

    પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ

    પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ શું છે? પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ: એક સંક્ષિપ્તમાં સમજ પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ એ પુરુષોમાં જોવા મળતી એક નાની, ગોળાકાર ગ્રંથિ છે. તે મૂત્રાશય અને શિશ્ન વચ્ચે સ્થિત હોય છે. આ ગ્રંથિ શુક્રાણુના પ્રવાહીને બનાવવામાં મદદ કરે છે અને તે પુરુષ પ્રજનન તંત્રનો એક મહત્વનો ભાગ છે. પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિની મુખ્ય કામગીરી: પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ સાથે સંકળાયેલી સામાન્ય સમસ્યાઓ:…

  • |

    કરોડરજ્જુ

    કરોડરજ્જુ શું છે? કરોડરજ્જુ એ આપણા શરીરનો એક ખૂબ જ મહત્વનો ભાગ છે. તે આપણા શરીરને ટેકો આપે છે અને મગજ અને શરીરના બાકીના ભાગો વચ્ચે સંદેશાઓ મોકલવા અને પ્રાપ્ત કરવાનું કામ કરે છે. કરોડરજ્જુના કાર્યો: કરોડરજ્જુની રચના: કરોડરજ્જુ ઘણી નાની હાડકાંની બનેલી હોય છે જેને કશેરુકા કહેવાય છે. આ કશેરુકાઓ એકબીજા પર ગોઠવાયેલી હોય…

  • |

    ચામડી

    ચામડી શું છે? ચામડી એ આપણા શરીરનું સૌથી મોટું અંગ છે અને તે આપણને બહારના વાતાવરણથી રક્ષણ આપે છે. આપણે જે કંઈ સ્પર્શ કરીએ છીએ, તે આપણી ચામડીને જ સ્પર્શે છે. ચામડી આપણને ઠંડી, ગરમી, દબાણ અને પીડા જેવી લાગણીઓ અનુભવવામાં મદદ કરે છે. ચામડીના મુખ્ય કાર્યો: ચામડીની રચના: ચામડી ત્રણ મુખ્ય સ્તરોથી બનેલી હોય…