લકવો (Stroke/Paralysis) એ માત્ર શારીરિક બીમારી નથી, પરંતુ તે વ્યક્તિના આખા જીવનને થંભાવી દેતી સ્થિતિ છે. જ્યારે મગજના કોઈ ભાગમાં લોહીનો પુરવઠો ખોરવાય છે અથવા નસ ફાટી જાય છે, ત્યારે શરીરના અંગો પરનો કાબૂ જતો રહે છે. આવી સ્થિતિમાં દવાઓ જીવન બચાવવાનું કામ કરે છે, પરંતુ ફિઝીયોથેરાપી (Physiotherapy) એ જીવનને ફરીથી પાટા પર લાવવાનું કામ…
ડોપામાઇન: આપણા મગજનું ‘ફીલ ગુડ’ કેમિકલ – તેના કાર્યો, અસરો અને સંતુલન શું તમને ક્યારેય વિચાર આવ્યો છે કે જ્યારે તમે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર કોઈ ફોટો મુકો છો અને તેને ઘણા બધા ‘લાઇક્સ’ મળે છે ત્યારે તમને આનંદ કેમ થાય છે? અથવા જ્યારે તમે તમારું મનપસંદ ભોજન ખાઓ છો ત્યારે તમને સંતોષ કેમ મળે છે? અથવા…
એન્ડોર્ફિન્સ: કુદરતી પેઈનકિલર અને ખુશીનું રહસ્ય – એક વિસ્તૃત માર્ગદર્શિકા માનવ શરીર એક જટિલ અને અદ્ભુત મશીન છે. આપણે જે પણ અનુભવીએ છીએ – સુખ, દુઃખ, ઉત્સાહ કે તણાવ – તે બધું આપણા મગજમાં થતી રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓને આભારી છે. આ પ્રક્રિયાઓમાં કેટલાક હોર્મોન્સ (અંતઃસ્ત્રાવો) મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. તેમાંથી એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોર્મોન છે “એન્ડોર્ફિન્સ”…
આજના આધુનિક અને ભાગદોડ ભરેલા જીવનમાં આપણે અવારનવાર ‘સ્ટ્રેસ’ (તણાવ) શબ્દ સાંભળીએ છીએ. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આપણા શરીરમાં એક એવું હોર્મોન છે જે સીધું તણાવ સાથે જોડાયેલું છે? તેનું નામ છે કોર્ટિસોલ (Cortisol). ઘણા લોકો કોર્ટિસોલને માત્ર “ખરાબ” હોર્મોન માને છે, પરંતુ હકીકતમાં તે જીવન ટકાવી રાખવા માટે અત્યંત આવશ્યક છે. આ…
પુરુષોમાં ઉંમર વધવાની સાથે શરીરમાં અનેક ફેરફારો આવે છે. તેમાંનો એક સૌથી સામાન્ય ફેરફાર છે પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ (Prostate Gland) નું કદ વધવું. તબીબી ભાષામાં આને ‘બીનાઇન પ્રોસ્ટેટિક હાયપરપ્લેસિયા’ (Benign Prostatic Hyperplasia – BPH) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઘણા લોકો પ્રોસ્ટેટની વૃદ્ધિને કેન્સર માની લેવાની ભૂલ કરે છે, પરંતુ ‘બીનાઇન’ શબ્દનો અર્થ જ એ છે કે…
એન્ટિબાયોટિક્સ (Antibiotics) એ આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાનની સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને ક્રાંતિકારી શોધોમાંની એક છે. તેણે માનવજાતને અસંખ્ય જીવલેણ રોગો સામે રક્ષણ આપ્યું છે. જો કે, તેનો અવિચારી ઉપયોગ આજે એક ગંભીર વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા બની રહ્યો છે. આ લેખમાં આપણે એન્ટિબાયોટિક્સ શું છે, તેનો ઇતિહાસ, તે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે, તેના પ્રકારો, ફાયદા, ગેરફાયદા અને…
આજના સમયમાં કમરનો દુખાવો એ ખૂબ જ સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. પહેલાના સમયમાં આ તકલીફ માત્ર વૃદ્ધોમાં જોવા મળતી હતી, પરંતુ હવે બદલાતી જીવનશૈલીને કારણે યુવાનોમાં પણ કમરના મણકાનો ઘસારો એટલે કે Lumbar Spondylosis નું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે. કમરના મણકાનો ઘસારો શું છે? (What is Lumbar Spondylosis?) મેડિકલ ભાષામાં કહીએ તો, લમ્બર સ્પોન્ડિલોસિસ…
કેન્સરની સારવારમાં છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં ઘણો મોટો બદલાવ આવ્યો છે. મેડિકલ સાયન્સની પ્રગતિને કારણે આજે કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારી સામે લડવા માટે આપણી પાસે અનેક શસ્ત્રો ઉપલબ્ધ છે. સર્જરી અને કીમોથેરાપીની જેમ જ રેડિયેશન થેરાપી (Radiation Therapy) પણ કેન્સરની સારવારનો એક મુખ્ય સ્તંભ છે. ઘણા લોકોના મનમાં રેડિયેશનને લઈને ડર અને ગેરસમજો હોય છે. આ…
આજના આધુનિક સમયમાં કમરનો દુખાવો એ ખૂબ જ સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. લગભગ ૮૦% લોકો તેમના જીવનમાં ક્યારેક ને ક્યારેક કમરના દુખાવાનો અનુભવ કરે છે. પરંતુ જ્યારે આ દુખાવો માત્ર કમર પૂરતો સીમિત ન રહેતા પગમાં ઉતરે છે અથવા કમરમાં અસહ્ય પીડા થાય છે, ત્યારે તેનું મુખ્ય કારણ “કમરના મણકામાં નસ દબાવી” હોઈ શકે…
શિયાળાની ઋતુ હોય કે ચોમાસાનો સમય, શરદી અને ઉધરસ એ ખૂબ જ સામાન્ય સમસ્યાઓ છે. પરંતુ ઘણીવાર સાદી શરદી માત્ર નાક સુધી સીમિત રહેતી નથી. શરદીને કારણે ગળામાં ખરાશ, માથાનો દુખાવો અને સૌથી કષ્ટદાયક એવી “કાનમાં દુખાવા” ની સમસ્યા પણ ઉદ્ભવે છે. જ્યારે શરદી થાય છે ત્યારે કાનમાં ધાક પડવી, અવાજ ઓછો સંભળાવો કે સખત…
