કોઈ વ્યક્તિનું હાથ, પગ અથવા અન્ય કોઈ અંગ સર્જરી દ્વારા કાપવું પડે ત્યારે એક ખૂબ જ વિચિત્ર અનુભવ થઈ શકે છે—અંગ શરીરમાં નથી, છતાં તે અંગમાં દુખાવો, બળતરા, ઝણઝણાટ અથવા ખેંચાણ અનુભવાય છે. આ સ્થિતિને ફેન્ટમ લિમ્બ પેઇન (Phantom Limb Pain) કહેવામાં આવે છે. ઘણા દર્દીઓને શરૂઆતમાં લાગે છે કે આ દુખાવો માત્ર કલ્પના છે…
“મારા આખા શરીરમાં દુખાવો છે, સ્નાયુઓમાં સતત ખેંચાણ લાગે છે, ખૂબ થાક લાગે છે અને ઊંઘ્યા પછી પણ તાજગી અનુભવાતી નથી… પરંતુ બધા બ્લડ ટેસ્ટ અને રિપોર્ટ નોર્મલ છે!” — આવી ફરિયાદ ઘણા લોકોમાં જોવા મળે છે. ઘણી વખત દર્દીને એવું પણ લાગે છે કે કદાચ કોઈ ગંભીર બીમારી છે, પરંતુ તપાસમાં કોઈ ખાસ કારણ…
પ્રસ્તાવના શું માત્ર મક્કમ વિશ્વાસ રાખવાથી દુખાવો ઓછો થઈ શકે છે? શું કોઈ દવા લીધા વિના પણ વ્યક્તિને રાહત મળી શકે છે? અને શું મગજની વિચારવાની રીત આપણા શરીરમાં અનુભવાતા દુખાવા પર અસર કરે છે? આ બધા પ્રશ્નોના જવાબ સમજવા માટે પ્લેસિબો ઇફેક્ટ (Placebo Effect) વિશે જાણવું જરૂરી છે. આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાનમાં પ્લેસિબો ઇફેક્ટ એક…
સ્પાઈના બિફિડા (Spina Bifida) એ જન્મજાત સ્થિતિ છે જેમાં બાળકની કરોડરજ્જુ અને તેની આસપાસની હાડકાંની રચના સંપૂર્ણ રીતે વિકસતી નથી. તેની અસર દરેક બાળકમાં અલગ હોઈ શકે છે. કેટલાક બાળકોમાં ખૂબ જ ઓછી અસર જોવા મળે છે, જ્યારે કેટલાક બાળકોમાં પગની નબળાઈ, સંવેદનામાં ઘટાડો, સંતુલનની સમસ્યા, મૂત્રાશય-આંતરડાની તકલીફ અને બેસવા કે ચાલવામાં મુશ્કેલી થઈ શકે…
દુખાવો શરીરમાં કોઈ સમસ્યા કે ઈજાનો સંકેત આપતી એક મહત્વપૂર્ણ પ્રતિક્રિયા છે. સામાન્ય રીતે ઈજા, સોજો, સર્જરી અથવા અન્ય કારણોસર થતો દુખાવો સમય જતાં ઘટી જાય છે. પરંતુ જ્યારે દુખાવો લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે અને દૈનિક જીવનને અસર કરવા લાગે, ત્યારે તેને ક્રોનિક પેઇન (Chronic Pain) કહેવામાં આવે છે. ક્રોનિક પેઇન માત્ર શરીરની સમસ્યા…
બાળકો રમતા, દોડતા કે ચાલતા સમયે ક્યારેક પડી જાય તે સામાન્ય બાબત છે. ખાસ કરીને ટોડલર ઉંમરમાં બાળકનું શરીર ઝડપથી વિકાસ પામતું હોય છે અને બેલેન્સ, કોઓર્ડિનેશન, સ્નાયુની શક્તિ તથા મોટર સ્કિલ્સ ધીમે ધીમે વિકસે છે. પરંતુ જો બાળક ઉંમર વધ્યા પછી પણ વારંવાર લથડી જાય, એક જ જગ્યાએ અથડાય, સીડી ચઢતી વખતે પડી જાય,…
બાળકનો વિકાસ માત્ર તેની ઊંચાઈ અને વજન વધવાથી થતો નથી. બાળક કેવી રીતે માથું સંભાળે છે, બેસે છે, ઊભું થાય છે, ચાલે છે, વસ્તુ પકડે છે, રમકડાં સાથે રમે છે અને પોતાની આંગળીઓનો ઉપયોગ કરે છે—આ બધું તેના **મોટર ડેવલપમેન્ટ (Motor Development)**નો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. મોટર સ્કિલ્સ મુખ્યત્વે બે પ્રકારની હોય છે: ગ્રોસ મોટર સ્કિલ્સ…
આજના સમયમાં બાળકોમાં વધતું વજન અને મેદસ્વીપણું માતા-પિતા માટે ચિંતાનો વિષય બની રહ્યું છે. મોબાઇલ, ટીવી અને કમ્પ્યુટર સામે લાંબો સમય પસાર કરવો, બહાર રમવાનું ઘટવું, પેકેટ ફૂડ અને મીઠાં પીણાંનું વધતું સેવન તથા ઊંઘની અનિયમિતતા જેવા પરિબળો બાળકોના વજન પર અસર કરી શકે છે. બાળકનું વજન વધ્યું હોય ત્યારે ઘણા માતા-પિતાને પ્રશ્ન થાય છે…
બાળકોમાં જડબામાં દુખાવો થવો ઘણી વખત માતા-પિતાને સામાન્ય દાંતના દુખાવા જેવો લાગે છે. પરંતુ કેટલીક પરિસ્થિતિમાં તેનું કારણ Temporomandibular Joint (TMJ) એટલે કે જડબાને ખોપરી સાથે જોડતો સાંધો હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને ઊંઘ દરમિયાન દાંત પીસવાની અથવા ભીંસવાની આદતને કારણે જડબાના સ્નાયુઓ અને TMJ પર વધારાનો તાણ આવી શકે છે. બાળકને જમતી વખતે દુખાવો,…
કેટલાક નવજાત બાળકોના પગ જન્મથી જ અંદરની તરફ વળેલા અને નીચે તરફ ઝુકેલા જોવા મળે છે. આ સ્થિતિને ક્લબ ફૂટ (Clubfoot) અથવા તબીબી ભાષામાં Congenital Talipes Equinovarus (CTEV) કહેવામાં આવે છે. માતા-પિતા માટે બાળકના પગનો આ પ્રકારનો આકાર ચિંતાજનક લાગી શકે છે, પરંતુ યોગ્ય સમયે નિદાન અને યોગ્ય સારવારથી મોટાભાગના બાળકોમાં પગની સ્થિતિ સુધારી શકાય…
