વિટામિન એ શેમાંથી મળે છે?

વિટામિન એ આપણા શરીર માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. તે આંખોની સારી તંદુરસ્તી, રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને ત્વચાને સ્વસ્થ રાખવા માટે મહત્વનું છે.

વિટામિન એ મુખ્યત્વે આ ખોરાકમાંથી મળે છે:

• પીળા અને નારંગી ફળો: ગાજર, શક્કરિયા, પપૈયા, કેળા, મીઠા લીંબુ વગેરે.
• લીલાં શાકભાજી: પાલક, મેથી, બ્રોકોલી, શિમલા મરચાં વગેરે.
• પીળા શાકભાજી: કદદુ, શક્કરિયાના પાન વગેરે.
• શુષ્ક મેવા: બદામ, પિસ્તા, અખરોટ વગેરે.
• કેટલાક દૂધના ઉત્પાદનો: દૂધ, પનીર (જો તેને વિટામિન એથી સંવર્ધિત કરવામાં આવ્યું હોય તો)
• માછલીનું તેલ: સૅલ્મોન, ટ્યૂના જેવી ચરબીયુક્ત માછલીમાં વિટામિન એ વધુ પ્રમાણમાં હોય છે.

વિટામિન એના ફાયદા:

• આંખોની રોશની વધારે છે.
• રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત બનાવે છે.
• ત્વચાને સ્વસ્થ રાખે છે.
• હાડકાંને મજબૂત બનાવે છે.

વિટામિન એની કમીથી થતા રોગો:

• રાત્રિ અંધત્વ
• ત્વચા સંબંધી સમસ્યાઓ
• રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી થવી

નોંધ: વિટામિન એ એક ચરબી દ્રાવ્ય વિટામિન છે, એટલે કે તેને ચરબી સાથે મળીને ખાવાથી શરીર સરળતાથી શોષી લે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ગાજરને થોડું તેલ અથવા માખણ સાથે ખાવાથી તેમાં રહેલું વિટામિન એ શરીરને વધુ સારી રીતે મળે છે.

જો તમને લાગે કે તમારા શરીરમાં વિટામિન એની કમી છે, તો કૃપા કરીને તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.

કયા ફળો વિટામિન એ નો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે?

વિટામિન એનો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત ગણાતા ફળોમાં આ મુખ્યત્વે સામેલ છે:

• ગાજર: ગાજર વિટામિન એનો સૌથી જાણીતો સ્ત્રોત છે. તેમાં બીટા-કેરોટીન નામનું તત્વ હોય છે, જે શરીરમાં જઈને વિટામિન એમાં પરિવર્તિત થાય છે.
• શક્કરિયા: શક્કરિયા પણ વિટામિન એનો સારો સ્ત્રોત છે. તેમાં પણ બીટા-કેરોટીન હોય છે.
• પપૈયા: પપૈયામાં વિટામિન એ ઉપરાંત અન્ય પોષક તત્વો પણ હોય છે.
• મીઠા લીંબુ: મીઠા લીંબુમાં વિટામિન એ ઉપરાંત વિટામિન સી પણ હોય છે.
• કેળા: કેળામાં વિટામિન એ ઉપરાંત પોટેશિયમ અને અન્ય ખનિજો પણ હોય છે.

આ ઉપરાંત, કેટલાક અન્ય ફળો જેમાં વિટામિન એ હોય છે તેમાં આ સામેલ છે:

• આંબળા
• બેરીના ફળો (સ્ટ્રોબેરી, બ્લુબેરી વગેરે)
• ચેરી
• ખરબૂચ

કયા શાકભાજી વિટામિન એ નો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે?

વિટામિન એ માટે શાકભાજીની વાત કરીએ તો, ઘણી બધી શાકભાજીમાં વિટામિન એ પુષ્કળ પ્રમાણમાં મળી આવે છે. આપણે આપણી ભારતીય ભોજન શૈલીમાં રોજિંદા જીવનમાં જે શાકભાજી ખાઈએ છીએ તેમાં પણ વિટામિન એ ભરપૂર પ્રમાણમાં હોય છે.

વિટામિન એ માટે શ્રેષ્ઠ ગણાતી શાકભાજી:

• ગાજર: ગાજર વિટામિન એનો સૌથી જાણીતો સ્ત્રોત છે. તેમાં બીટા-કેરોટીન નામનું તત્વ હોય છે, જે શરીરમાં જઈને વિટામિન એમાં પરિવર્તિત થાય છે.
• શક્કરિયા: શક્કરિયા પણ વિટામિન એનો સારો સ્ત્રોત છે. તેમાં પણ બીટા-કેરોટીન હોય છે.
• પાલક: પાલકમાં વિટામિન એ ઉપરાંત આયર્ન અને અન્ય પોષક તત્વો પણ હોય છે.
• બ્રોકોલી: બ્રોકોલીમાં વિટામિન એ ઉપરાંત વિટામિન સી અને ફાઇબર પણ હોય છે.
• શિમલા મરચાં: શિમલા મરચાંમાં વિટામિન એ ઉપરાંત વિટામિન સી પણ હોય છે.
• કદદુ: કદદુમાં વિટામિન એ ઉપરાંત ફાઇબર અને પોટેશિયમ પણ હોય છે.

આ ઉપરાંત, કેટલીક અન્ય શાકભાજી જેમાં વિટામિન એ હોય છે તેમાં આ સામેલ છે:

• મેથી
• કોબી
• ફૂલકોબી
• રીંગણ
• તુરિયા

વિટામિન એના ફાયદા:

• આંખોની રોશની વધારે છે.
• રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત બનાવે છે.
• ત્વચાને સ્વસ્થ રાખે છે.
• હાડકાંને મજબૂત બનાવે છે.

વિટામિન એની કમીથી થતા રોગો:

• રાત્રિ અંધત્વ
• ત્વચા સંબંધી સમસ્યાઓ
• રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી થવી

કયા અનાજ વિટામિન એ નો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે?

અનાજમાં વિટામિન એનું પ્રમાણ ખૂબ ઓછું હોય છે.

આપણે સામાન્ય રીતે વિટામિન એ માટે ફળો અને શાકભાજીને વધુ મહત્વ આપીએ છીએ. ખાસ કરીને પીળા અને નારંગી રંગના ફળો અને શાકભાજીમાં વિટામિન એ ભરપૂર પ્રમાણમાં મળી આવે છે.

જો કે, કેટલાક અનાજને વિટામિન એથી સંવર્ધિત કરવામાં આવે છે. જેમ કે:

• સંવર્ધિત દાળો: કેટલીક દાળોને વિટામિન અને ખનિજોથી સંવર્ધિત કરવામાં આવે છે. આવી દાળોમાં વિટામિન એનું પ્રમાણ થોડું વધારે હોઈ શકે છે.
• સંવર્ધિત અનાજ: કેટલાક અનાજને પણ વિટામિન એથી સંવર્ધિત કરવામાં આવે છે.

જો તમે વિટામિન એ મેળવવા માંગો છો તો આ ખોરાક ખાવાનું વધુ સારું રહેશે:

• પીળા અને નારંગી ફળો: ગાજર, શક્કરિયા, પપૈયા વગેરે.
• લીલાં શાકભાજી: પાલક, મેથી, બ્રોકોલી વગેરે.
• પીળા શાકભાજી: કદદુ, શક્કરિયાના પાન વગેરે.
• શુષ્ક મેવા: બદામ, પિસ્તા, અખરોટ વગેરે.
• માછલીનું તેલ: સૅલ્મોન, ટ્યૂના જેવી ચરબીયુક્ત માછલીમાં વિટામિન એ વધુ પ્રમાણમાં હોય છે.

તમારા આહારમાં વિટામિન એની કમી છે કે કેમ તે જાણવા માટે તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

કયા કઠોળ વિટામિન એ નો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે?

સામાન્ય રીતે, કઠોળને વિટામિન એનો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત ગણવામાં આવતો નથી. વિટામિન એ મુખ્યત્વે પીળા અને નારંગી ફળો, લીલાં શાકભાજી અને કેટલાક દૂધના ઉત્પાદનોમાં મળી આવે છે.

કેમ કે કઠોળમાં વિટામિન એ ઓછું હોય છે?

• રંગ: વિટામિન એ મુખ્યત્વે તેજસ્વી રંગવાળા ફળો અને શાકભાજીમાં જોવા મળે છે. કઠોળનો રંગ મોટે ભાગે સફેદ, કાળો અથવા ભૂરો હોય છે, જે વિટામિન એ માટે ઓછો અનુકૂળ છે.
• પોષક તત્વો: કઠોળમાં પ્રોટીન, ફાઇબર અને અન્ય ખનિજો જેવા અન્ય પોષક તત્વો ભરપૂર પ્રમાણમાં હોય છે, પરંતુ વિટામિન એનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે.

તો પછી વિટામિન એ માટે કયા ખોરાક ખાવા જોઈએ?

જો તમે વિટામિન એ મેળવવા માંગતા હો તો તમારા આહારમાં આ ખોરાકનો સમાવેશ કરો:

• પીળા અને નારંગી ફળો: ગાજર, શક્કરિયા, પપૈયા વગેરે.
• લીલાં શાકભાજી: પાલક, મેથી, બ્રોકોલી વગેરે.
• પીળા શાકભાજી: કદદુ, શક્કરિયાના પાન વગેરે.
• શુષ્ક મેવા: બદામ, પિસ્તા, અખરોટ વગેરે.
• માછલીનું તેલ: સૅલ્મોન, ટ્યૂના જેવી ચરબીયુક્ત માછલીમાં વિટામિન એ વધુ પ્રમાણમાં હોય છે.

કઠોળના ફાયદા:

જો કે કઠોળમાં વિટામિન એ ઓછું હોય છે, પરંતુ તેમાં અન્ય ઘણા પોષક તત્વો હોય છે જે આપણા શરીર માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. જેમ કે:

• પ્રોટીન: કઠોળમાં પ્રોટીન ભરપૂર પ્રમાણમાં હોય છે, જે શરીરના વિકાસ અને સમારકામ માટે જરૂરી છે.
• ફાઇબર: કઠોળમાં ફાઇબર હોય છે, જે પાચનતંત્રને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે.
• ખનિજો: કઠોળમાં આયર્ન, કેલ્શિયમ અને અન્ય ખનિજો હોય છે.

નિષ્કર્ષ:

જો તમે વિટામિન એ મેળવવા માંગતા હો તો કઠોળને બદલે ફળો અને શાકભાજી પર વધુ ધ્યાન આપો. પરંતુ કઠોળને તમારા આહારમાંથી સંપૂર્ણપણે દૂર કરવા જોઈએ નહીં કારણ કે તેમાં અન્ય ઘણા પોષક તત્વો હોય છે જે આપણા શરીર માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. સંતુલિત આહાર લેવાથી આપણને જરૂરી તમામ પોષક તત્વો મળી રહે છે.