સ્લીપ હાઈજીન: દુખાવાને કારણે ઉડી ગયેલી ઊંઘ પાછી લાવવાની ટેકનિક્સ.

પ્રસ્તાવના

સારી ઊંઘ એ સ્વસ્થ શરીર અને શાંત મન માટેની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જરૂરિયાતોમાંથી એક છે. પૂરતી અને ગુણવત્તાયુક્ત ઊંઘથી શરીરને આરામ મળે છે, સ્નાયુઓને પુનઃપ્રાપ્તિમાં મદદ મળે છે અને મગજ દિવસ દરમિયાન થયેલા થાકમાંથી બહાર આવે છે. પરંતુ જ્યારે ગરદનનો દુખાવો, કમરનો દુખાવો, ઘૂંટણનો દુખાવો, ખભાની જકડન અથવા અન્ય કોઈ શારીરિક તકલીફ હોય ત્યારે રાત્રે શાંતિથી સૂવું મુશ્કેલ બની શકે છે.

ઘણા લોકો દુખાવાને કારણે વારંવાર જાગી જાય છે, ઊંઘ આવવામાં લાંબો સમય લાગે છે અથવા સવારે ઊઠ્યા પછી પણ થાક અનુભવાય છે. આવી સ્થિતિમાં માત્ર દુખાવો ઘટાડવા પર ધ્યાન આપવું પૂરતું નથી; ઊંઘની ગુણવત્તા સુધારવા માટે પણ યોગ્ય પગલાં લેવા જરૂરી છે.

આ માટે સ્લીપ હાઈજીન (Sleep Hygiene) ખૂબ ઉપયોગી અભિગમ છે. સ્લીપ હાઈજીન એટલે એવી દૈનિક આદતો, સૂવાની પદ્ધતિઓ અને વાતાવરણ, જે સારી ઊંઘ મેળવવામાં મદદ કરે છે. ફિઝિયોથેરાપી, યોગ્ય કસરતો, આરામની ટેકનિક્સ અને ઊંઘની નિયમિતતા સાથે તેનો ઉપયોગ કરવાથી દુખાવાથી થતી ઊંઘની સમસ્યામાં રાહત મેળવવામાં મદદ મળી શકે છે.

1. સ્લીપ હાઈજીન શું છે?

સ્લીપ હાઈજીન એટલે સારી ઊંઘ માટે અપનાવવામાં આવતી સ્વસ્થ આદતોનો સમૂહ. તેમાં દરરોજ એક જ સમયે સૂવું અને જાગવું, સૂતા પહેલાં મનને શાંત રાખવું, આરામદાયક ગાદલા અને તકિયાનો ઉપયોગ કરવો, રાત્રે કેફીન ટાળવું અને બેડરૂમને ઊંઘ માટે અનુકૂળ બનાવવું જેવી બાબતોનો સમાવેશ થાય છે.

જ્યારે શરીરમાં દુખાવો હોય ત્યારે સ્લીપ હાઈજીનનું મહત્વ વધી જાય છે. દુખાવાના કારણે વ્યક્તિ વારંવાર પોઝિશન બદલે છે, ઊંઘ તૂટી જાય છે અને બીજા દિવસે થાક તથા ચીડિયાપણું અનુભવી શકે છે.

સારી ઊંઘ શરીરની કુદરતી રિકવરી પ્રક્રિયાને ટેકો આપે છે. જોકે, સ્લીપ હાઈજીન દરેક પ્રકારના દુખાવાનો સીધો ઇલાજ નથી. જો દુખાવાનું મૂળ કારણ યોગ્ય સારવાર માગતું હોય, તો તેની તપાસ અને સારવાર પણ જરૂરી છે.

2. દુખાવો અને ઊંઘ વચ્ચેનો સંબંધ

દુખાવો અને ઊંઘ એકબીજાને અસર કરી શકે છે. આ સંબંધને સમજવો ખૂબ જરૂરી છે.

દુખાવો ઊંઘને કેવી રીતે અસર કરે છે?

• વારંવાર જાગવું: પીઠ, ગરદન કે ખભામાં દુખાવો થવાથી ઊંઘ વચ્ચે વારંવાર ખલેલ પડી શકે છે.
• સૂવાની સ્થિતિમાં મુશ્કેલી: યોગ્ય પોઝિશન ન મળવાથી શરીર પર દબાણ વધે છે.
• માનસિક તણાવ: દુખાવો ક્યારે મટશે, રાત્રે ફરી થશે કે નહીં અથવા આવતીકાલે કામ કેવી રીતે થશે, એવી ચિંતાઓ ઊંઘમાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે.
• સ્નાયુઓમાં જકડન: લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં રહેવાથી કેટલાક લોકોને સ્નાયુઓની જકડન અથવા અસ્વસ્થતા વધી શકે છે.

ઊંઘની અછત દુખાવાને કેવી રીતે અસર કરે છે?

પૂરતી ઊંઘ ન મળવાથી શરીર દુખાવા પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ બની શકે છે. થાકને કારણે શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવાની ક્ષમતા ઘટી શકે છે અને માનસિક તણાવ વધી શકે છે. પરિણામે દુખાવો વધુ તીવ્ર લાગવાની શક્યતા રહે છે.

આ રીતે દુખાવો ઊંઘ બગાડે છે અને ઊંઘની અછત દુખાવાનો અનુભવ વધારી શકે છે. આ ચક્રને તોડવા માટે દુખાવાની યોગ્ય સારવાર અને ઊંઘની સારી આદતો બંને જરૂરી છે.

3. દરરોજ સૂવા અને જાગવાનો સમય નક્કી કરો

સારી ઊંઘ માટે શરીરની આંતરિક ઘડિયાળ એટલે કે સર્કેડિયન રિધમ (Circadian Rhythm) મહત્વપૂર્ણ છે.

દરરોજ અલગ-અલગ સમયે સૂવાથી શરીરને ઊંઘની નિયમિત લય જાળવવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.

આ માટે નીચેની આદતો અપનાવો:

• દરરોજ લગભગ એક જ સમયે સૂવાનો પ્રયત્ન કરો.
• સવારે નિશ્ચિત સમયે જાગો, રજાના દિવસોમાં પણ શક્ય હોય ત્યાં સુધી આ નિયમ જાળવો.
• દિવસ દરમિયાન લાંબી ઊંઘ લેવાનું ટાળો, ખાસ કરીને જો રાત્રે ઊંઘવામાં મુશ્કેલી પડતી હોય.
• મોટાભાગના પુખ્ત વયના લોકોને દરરોજ 7થી 9 કલાકની ઊંઘની જરૂર હોય છે.

જો દુખાવાને કારણે રાત્રે ઊંઘ તૂટી ગઈ હોય, તો બીજા દિવસે ખૂબ લાંબો સમય પથારીમાં પડ્યા રહેવાને બદલે સામાન્ય સમયપત્રક તરફ ધીમે ધીમે પાછા ફરવાનો પ્રયત્ન કરો.

4. દુખાવા પ્રમાણે યોગ્ય સૂવાની સ્થિતિ પસંદ કરો

દુખાવો હોય ત્યારે સૂવાની સ્થિતિ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. કોઈ એક સ્થિતિ દરેક વ્યક્તિ માટે શ્રેષ્ઠ હોય એવું નથી. જે સ્થિતિમાં દુખાવો ઓછો થાય અને આરામ મળે તે પસંદ કરવી જોઈએ.

કમરના દુખાવા માટે

• પડખું ફેરવીને સૂતી વખતે બંને ઘૂંટણની વચ્ચે નાનું તકિયું રાખો.
• પીઠ પર સૂતા હો તો ઘૂંટણની નીચે તકિયું રાખવાથી કેટલાક લોકોને આરામ મળે છે.
• પથારીમાંથી ઊઠતી વખતે પહેલાં પડખું ફેરવો, પછી હાથના ટેકાથી ધીમે ધીમે બેસો.

ગરદનના દુખાવા માટે

• ગરદનને ખૂબ ઊંચી કે નીચે વાળતું તકિયું ટાળો.
• માથું અને ગરદન શરીરની સીધી લાઇનમાં રહે તેવો તકિયો પસંદ કરો.
• પેટના બળે સૂવાનું ટાળો, કારણ કે આ સ્થિતિમાં ગરદન લાંબા સમય સુધી એક બાજુ વળેલી રહી શકે છે.

ખભાના દુખાવા માટે

• દુખતા ખભા પર સીધા સૂવાનું ટાળો.
• બીજી બાજુ પડખે સૂતી વખતે છાતીની આગળ તકિયાને ટેકો આપીને હાથને આરામ આપો.
• પીઠ પર સૂતી વખતે હાથની નીચે નાનું તકિયું રાખવાથી કેટલાક લોકોને રાહત મળી શકે છે.

જો કોઈ સ્થિતિમાં દુખાવો વધે, હાથ કે પગમાં સુનકાર થાય અથવા ઝણઝણાટી વધે, તો તે સ્થિતિ બદલો અને જરૂરી હોય તો ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની સલાહ લો.

5. આરામદાયક ગાદલું અને યોગ્ય તકિયો પસંદ કરો

દુખાવા માટે હંમેશાં ખૂબ સખત ગાદલું જ સારું હોય છે એવી માન્યતા યોગ્ય નથી. ગાદલું શરીરને પૂરતો ટેકો આપે અને આરામદાયક લાગે તે જરૂરી છે.

ગાદલું પસંદ કરતી વખતે આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો:

• સૂતી વખતે શરીરને યોગ્ય ટેકો મળવો જોઈએ.
• ગાદલું ખૂબ જ દબાઈ જતું હોય અથવા શરીરને અસ્વસ્થ સ્થિતિમાં રાખતું હોય તો તેને બદલવાની જરૂર પડી શકે છે.
• તકિયાની ઊંચાઈ તમારી સૂવાની સ્થિતિ અને શરીરની રચનાને અનુરૂપ હોવી જોઈએ.
• માત્ર મોંઘું ગાદલું અથવા ખાસ પ્રકારનો તકિયો ખરીદવાથી દુખાવો ચોક્કસ મટી જશે એવી અપેક્ષા ન રાખો.

જો તમને લાંબા સમયથી કમર અથવા ગરદનનો દુખાવો હોય, તો તમારા શરીરને અનુકૂળ ગાદલું અને તકિયો પસંદ કરવામાં નિષ્ણાતની સલાહ મદદરૂપ થઈ શકે છે.

6. સૂતાં પહેલાં 30થી 60 મિનિટનો આરામદાયક રૂટિન બનાવો

સૂતાં પહેલાં શરીર અને મગજને શાંત થવાનો સમય આપવો જરૂરી છે. કામ, મોબાઇલ, સમાચાર અથવા સતત ચિંતાઓમાંથી સીધા પથારીમાં જવાથી કેટલાક લોકોને ઊંઘ આવવામાં મુશ્કેલી પડે છે.

સૂતાં પહેલાં આ રૂટિન અજમાવો:

1. મોબાઇલ અને કમ્પ્યુટરનો ઉપયોગ ઓછો કરો.
2. ધીમું સંગીત સાંભળો અથવા હળવું પુસ્તક વાંચો.
3. રૂમની લાઇટ ધીમી કરો.
4. ધીમા શ્વાસ લેવાની પ્રેક્ટિસ કરો.
5. શરીરને અનુકૂળ હોય તો હળવું સ્ટ્રેચિંગ કરો.
6. આવતીકાલનાં કામોની ચિંતા થતી હોય તો તેને કાગળ પર લખી રાખો.

આ રૂટિન દરરોજ લગભગ એક જ રીતે કરવાથી મગજને સૂવાના સમયનો સંકેત મળી શકે છે.

7. દુખાવો ઘટાડવા માટે હળવી કસરતો અને સ્ટ્રેચિંગ

ફિઝિયોથેરાપીના દૃષ્ટિકોણથી, યોગ્ય શારીરિક પ્રવૃત્તિ સ્નાયુઓની જકડન ઘટાડવા, હલનચલન સુધારવા અને કાર્યક્ષમતા વધારવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. પરંતુ કસરતની પસંદગી દુખાવાના કારણ અને વ્યક્તિની ક્ષમતા પ્રમાણે થવી જોઈએ.

હળવી પેલ્વિક ટિલ્ટ

કમરના કેટલાક પ્રકારના દુખાવામાં આ કસરત ઉપયોગી બની શકે છે.

• પીઠ પર સૂઈને ઘૂંટણ વાળો અને પગ જમીન પર રાખો.
• પેટના સ્નાયુઓને હળવેથી સક્રિય કરીને કમરને આરામદાયક રીતે જમીન તરફ લાવો.
• થોડા સેકન્ડ રોકાઈને સામાન્ય સ્થિતિમાં પાછા આવો.
• શરૂઆતમાં 5થી 10 વાર કરો, જો કસરતથી દુખાવો ન વધે તો જ આગળ ચાલુ રાખો.

હળવી ગરદન અને ખભાની હલનચલન

• ખભાને ધીમેથી ઉપર ઉઠાવીને નીચે છોડો.
• ગરદનને બળજબરીથી ખેંચ્યા વગર આરામદાયક મર્યાદામાં હલાવો.
• દરેક હલનચલન ધીમે અને નિયંત્રિત રીતે કરો.

ધીમા શ્વાસની કસરત

• આરામથી બેસો અથવા સૂઈ જાઓ.
• નાકથી ધીમે શ્વાસ લો.
• આરામથી શ્વાસ બહાર છોડો અને ખભાને ઢીલા રાખો.
• 3થી 5 મિનિટ સુધી પ્રેક્ટિસ કરો.

દુખાવો વધે, ચક્કર આવે અથવા હાથ-પગમાં સુનકાર કે નબળાઈ વધે તો કસરત બંધ કરો. તીવ્ર દુખાવો હોય ત્યારે ઇન્ટરનેટ પરથી જોઈને કોઈપણ કસરત શરૂ કરવાને બદલે ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની સલાહ લો.

8. ગરમ શેક કે ઠંડો શેક ક્યારે કરવો?

કેટલાક પ્રકારના સ્નાયુઓના દુખાવામાં ગરમ શેકથી આરામ મળી શકે છે. ગરમીથી સ્નાયુઓની જકડન ઓછી થવામાં અને આરામનો અનુભવ થવામાં મદદ મળી શકે છે.

બીજી તરફ, નવી ઇજા અથવા સોજા સાથેના કેટલાક દુખાવામાં ઠંડો શેક ઉપયોગી થઈ શકે છે.

ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો:

• ગરમ પાણીની થેલી સીધી ત્વચા પર ન મૂકો.
• શેક કરતી વખતે ત્વચાને બળતરા ન થાય તેની કાળજી રાખો.
• સંવેદના ઓછી હોય, રક્તપરિભ્રમણની સમસ્યા હોય અથવા ત્વચા નાજુક હોય તો પહેલાં નિષ્ણાતની સલાહ લો.
• શેક કર્યા પછી દુખાવો વધી જાય તો તેનો ઉપયોગ બંધ કરો.

શેક ઊંઘ પહેલાં આરામ મેળવવામાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ તે દુખાવાના મૂળ કારણની સારવારનું સ્થાન લઈ શકતો નથી.

9. રાત્રે ખોરાક, ચા અને કોફીનું ધ્યાન રાખો

ખોરાક અને પીણાંની આદતો પણ ઊંઘની ગુણવત્તા પર અસર કરે છે.

કેફીન ટાળો: ચા, કોફી, એનર્જી ડ્રિન્ક અને કેટલાક સોફ્ટ ડ્રિન્કમાં કેફીન હોય છે. કેફીનની અસર ઘણા કલાકો સુધી રહી શકે છે. તેથી સૂવાના ઓછામાં ઓછા 6થી 8 કલાક પહેલાંથી કેફીન ટાળવાનો પ્રયત્ન કરો, ખાસ કરીને જો તમને ઊંઘ આવવામાં મુશ્કેલી પડતી હોય.

ભારે ભોજન ટાળો: સૂવાના તરત પહેલાં ભારે, તળેલું કે મસાલેદાર ભોજન કરવાથી એસિડિટી અથવા પેટમાં અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે.

પાણીનું પ્રમાણ સંતુલિત રાખો: દિવસ દરમિયાન પૂરતું પાણી પીવો, પરંતુ સૂતાં પહેલાં ખૂબ વધારે પાણી પીવાથી વારંવાર પેશાબ માટે ઊઠવું પડી શકે છે.

દારૂનો ઉપયોગ ઊંઘની દવા તરીકે ન કરો: દારૂથી શરૂઆતમાં ઊંઘ આવતી હોય એવું લાગી શકે છે, પરંતુ તે ઊંઘની ગુણવત્તા બગાડી શકે છે.

10. બેડરૂમને ઊંઘ માટે અનુકૂળ બનાવો

તમારું બેડરૂમ શાંત, આરામદાયક અને ઊંઘ માટે અનુકૂળ હોવું જોઈએ.

• રૂમમાં ઓછો અવાજ રાખો.
• પ્રકાશ ઓછો રાખો અથવા જરૂર મુજબ પડદા વાપરો.
• રૂમનું તાપમાન આરામદાયક રાખો.
• સૂતા પહેલાં ટીવી અને મોબાઇલનો ઉપયોગ ઓછો કરો.
• પથારીનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ઊંઘ અને આરામ માટે કરો.
• રાત્રે વારંવાર સમય જોવાની ટેવ ટાળો, કારણ કે ઊંઘ ન આવવાની ચિંતા વધી શકે છે.

જો અવાજ કે પ્રકાશને કારણે વારંવાર ઊંઘ તૂટતી હોય તો ઇયરપ્લગ અથવા આઇ માસ્ક જેવા સરળ વિકલ્પો પણ મદદરૂપ બની શકે છે.

11. ઊંઘ ન આવે ત્યારે શું કરવું?

કેટલાક લોકો દુખાવાને કારણે પથારીમાં લાંબા સમય સુધી પડ્યા રહે છે અને ઊંઘ આવવાની રાહ જુએ છે. સમય જતાં પથારી સાથે ચિંતા અને નિરાશાનો સંબંધ ઊભો થઈ શકે છે.

જો તમને ઊંઘ ન આવે અને તમે વધુ અસ્વસ્થ થવા લાગો, તો:

• થોડો સમય શાંતિથી બેસો અને ધીમા શ્વાસ લો.
• જરૂર લાગે તો પથારીમાંથી ઊઠીને ઓછી લાઇટવાળી જગ્યાએ શાંત પ્રવૃત્તિ કરો.
• ઊંઘ આવવા લાગે ત્યારે પાછા પથારીમાં જાઓ.
• ઘડિયાળ વારંવાર જોઈને ઊંઘના કલાકોની ગણતરી ન કરો.

લાંબા સમયથી ઊંઘ આવવામાં અથવા ઊંઘ જાળવી રાખવામાં મુશ્કેલી હોય તો કોગ્નિટિવ બિહેવિયરલ થેરાપી ફોર ઇન્સોમ્નિયા (CBT-I) અસરકારક સારવાર વિકલ્પ બની શકે છે. તેમાં ઊંઘ સંબંધિત વિચારો, આદતો અને વર્તનમાં ફેરફાર કરવા માટે માર્ગદર્શન આપવામાં આવે છે.

12. દુખાવામાં ફિઝિયોથેરાપીની ભૂમિકા

દુખાવાને કારણે ઊંઘ વારંવાર બગડતી હોય ત્યારે ફિઝિયોથેરાપિસ્ટ દર્દીની સ્થિતિ, હલનચલન, સ્નાયુઓની કાર્યક્ષમતા અને દૈનિક પ્રવૃત્તિઓનું મૂલ્યાંકન કરી શકે છે.

ફિઝિયોથેરાપીમાં જરૂર મુજબ નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થઈ શકે છે:

• દુખાવાના પ્રકાર પ્રમાણે વ્યક્તિગત કસરત કાર્યક્રમ.
• સ્નાયુઓની તાકાત અને લવચીકતા સુધારવાની કસરતો.
• યોગ્ય બેસવાની, ઊભા રહેવાની અને સૂવાની સ્થિતિ અંગે માર્ગદર્શન.
• દૈનિક પ્રવૃત્તિઓમાં શરીર પરનો બિનજરૂરી ભાર ઘટાડવાની રીતો.
• ધીમે ધીમે સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓમાં પાછા ફરવા માટે માર્ગદર્શન.
• દુખાવા વિશેની ચિંતા અને હલનચલનનો ડર ઘટાડવા માટે શિક્ષણ.

દરેક દર્દી માટે સારવાર અલગ હોઈ શકે છે. માત્ર મસાજ, ગરમ શેક અથવા પેઇન રિલીફ મશીન પર આધાર રાખવાને બદલે દુખાવાનું કારણ સમજવું અને યોગ્ય સક્રિય પુનર્વસન કરવું વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.

13. ક્યારે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે?

દુખાવાને કારણે એકાદ રાત ઊંઘ ન આવવી હંમેશાં ગંભીર સમસ્યાનું સૂચન નથી. પરંતુ નીચેની પરિસ્થિતિઓમાં તબીબી તપાસ કરાવવી જરૂરી છે:

• દુખાવો સતત વધી રહ્યો હોય અથવા વારંવાર ઊંઘમાંથી જગાડતો હોય.
• દુખાવો ઘણા દિવસો સુધી રહે અને દૈનિક પ્રવૃત્તિઓમાં અવરોધ ઊભો કરે.
• હાથ અથવા પગમાં નવી નબળાઈ, સુનકાર કે ઝણઝણાટી વધતી હોય.
• તાવ, અસ્પષ્ટ વજન ઘટાડો અથવા સામાન્ય રીતે અસ્વસ્થતા સાથે દુખાવો હોય.
• ઇજા પછી તીવ્ર દુખાવો શરૂ થયો હોય.
• ઊંઘની સમસ્યા અઠવાડિયાઓ સુધી રહે અથવા દિવસ દરમિયાન કામ કરવાની ક્ષમતાને અસર કરે.

તાત્કાલિક સારવાર લો: કમરના દુખાવા સાથે પેશાબ અથવા મળ પરનું નિયંત્રણ ગુમાવવું, પેશાબ કરવામાં નવી મુશ્કેલી થવી અથવા જાંઘની વચ્ચેના ભાગમાં સુનકાર થવો જેવા લક્ષણો દેખાય તો તાત્કાલિક ઇમરજન્સી તબીબી મૂલ્યાંકન કરાવો.

જો રાત્રે જોરથી નસકોરાં આવતાં હોય, ઊંઘ દરમિયાન શ્વાસ અટકતો હોય અથવા દિવસ દરમિયાન અસામાન્ય ઊંઘ આવતી હોય, તો સ્લીપ એપ્નિયા જેવી સમસ્યાની તપાસ પણ જરૂરી બની શકે છે.

નિષ્કર્ષ

સ્લીપ હાઈજીન માત્ર સારી ઊંઘ મેળવવાની રીત નથી, પરંતુ દુખાવા સાથે જીવતા લોકો માટે દૈનિક જીવનની ગુણવત્તા સુધારવામાં મદદરૂપ થતો અભિગમ છે. નિયમિત ઊંઘનો સમય, યોગ્ય સૂવાની સ્થિતિ, આરામદાયક ગાદલું અને તકિયો, હળવી કસરતો, ધીમા શ્વાસની પ્રેક્ટિસ અને તણાવનું નિયંત્રણ ઊંઘ સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે.

સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે દુખાવાને અવગણવો નહીં અને માત્ર ઊંઘની દવા પર આધાર રાખવો નહીં. દુખાવાનું કારણ સમજવું, જરૂર મુજબ ડૉક્ટર અથવા ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની સલાહ લેવી અને સ્વસ્થ ઊંઘની આદતોને દૈનિક જીવનનો ભાગ બનાવવો જરૂરી છે.

યાદ રાખો: સારી ઊંઘ અને યોગ્ય પુનર્વસન એકબીજાને ટેકો આપી શકે છે. સતત અને ધીરજપૂર્વક યોગ્ય પગલાં અપનાવવાથી ઊંઘની ગુણવત્તા તથા દૈનિક કાર્યક્ષમતામાં સુધારો મેળવવાની શક્યતા વધી શકે છે.