શરીરના સાંધા ના પ્રકાર

શરીરમાં ત્રણ મુખ્ય પ્રકારના સાંધા હોય છે:

• ફિબ્રોઅસ સાંધા: આ સાંધા હાડકાને જોડવા માટે ફાઇબ્રસ ટીશ્યુનો ઉપયોગ કરે છે અને તે ખૂબ જ ઓછી હલનચલન ધરાવે છે. તેઓ ખોપરીના હાડકાઓને જોડવા માટે જોવા મળે છે, તેમજ દાંત અને જડબાના હાડકાઓને જોડવા માટે.
• કાર્ટિલેજિનસ જોઇન્ટ્સ: આ સાંધા હાડકાઓને જોડવા માટે કાર્ટિલેજનો ઉપયોગ કરે છે અને થોડી હલનચલન ધરાવે છે. તેઓ સ્ટર્નમ (છાતીનું હાડકું) અને પાંસળીઓને જોડવા માટે જોવા મળે છે, તેમજ કાંડા અને ઘૂંટણમાં પણ જોવા મળે છે.
• સિનોવિયલ જોઇન્ટ્સ: આ સાંધા સૌથી હલનચલન ધરાવે છે અને શરીરમાં સૌથી સામાન્ય પ્રકાર છે. તેઓ હાડકાના અંતને કાર્ટિલેજથી ઢાંકે છે અને સિનોવિયલ પ્રવાહીથી ભરેલા સંકુચનમાં રાખે છે, જે સાંધાને કુશન અને લુબ્રિકેટ કરવામાં મદદ કરે છે. સિનોવિયલ સાંધા હાથ, પગ, કરોડરજ્જુ અને અન્ય ઘણા સ્થળોએ જોવા મળે છે.

સાંધાના અન્ય બે પ્રકારો પણ છે:

• સિમ્ફિસિસ: આ સાંધા હાડકાઓને જોડવા માટે ફાઇબ્રોકાર્ટિલેજ અથવા ફાઇબ્રસ ટીશ્યુનો ઉપયોગ કરે છે અને થોડી હલનચલન ધરાવે છે. તેઓ શ્વેતસ્નાયુઓ અને જાઘરના હાડકાને જોડવા માટે જોવા મળે છે, તેમજ કરોડરજ્જુના હાડકાઓને જોડવા માટે પણ જોવા મળે છે.
• પિવોટ જોઇન્ટ્સ: આ સાંધા એક હાડકાઓને બીજા હાડકાની આસપાસ ફરવાની મંજૂરી આપે છે. તેઓ અટલાસ અને એક્સિસ હાડકાને જોડવા માટે જોવા મળે છે, તેમજ હાથ અને પગમાં પણ જોવા મળે છે.

સાંધા શરીરને હલવા અને ખસેડવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેઓ હાડકાઓને એકસાથે રાખવામાં અને આપણને આપણી આસપાસ ફરવાની, દોડવાની અને કૂદવાની મંજૂરી આપવામાં પણ મદદ કરે છે.

શરીરમાં કેટલા સાંધા છે?

માનવ શરીરમાં સાંધાની ચોક્કસ સંખ્યા નક્કી કરવી મુશ્કેલ છે કારણ કે તે ગણતરીની રીત પર આધાર રાખે છે.

• કેટલાક અનુમાનો 360 થી 400 સાંધા દર્શાવે છે, જ્યારે અન્ય 200 થી કરતાં વધુ ગણી શકે છે.
• આ તફાવત એ હકીકતને કારણે છે કે કેટલાક નાના સાંધાઓને ગણવામાં આવે છે કે નહીં તે અંગે સંમતિ નથી.

સાંધાની સંખ્યા ઘણા પરિબળો પર આધારિત હોય છે, જેમ કે:

• વય: જેમ જેમ આપણે વૃદ્ધ થઈએ છીએ તેમ તેમ આપણા હાડકાં વધુ જોડાયેલા થઈ શકે છે, જે સાંધાઓની સંખ્યામાં ઘટાડો કરી શકે છે.
• લિંગ: પુરુષોમાં સામાન્ય રીતે સ્ત્રીઓ કરતાં વધુ સાંધા હોય છે.
• વ્યક્તિગત ભિન્નતા: કેટલાક લોકોમાં કુદરતી રીતે અન્ય કરતાં વધુ સાંધા હોય છે.

સામાન્ય રીતે, શરીરને ત્રણ મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચી શકાય છે:

• અક્ષીય કঙ্કળ: કરોડરજ્જુ, ખોપરી અને પાંસળીઓ સહિતનો હાડકાંનો મુખ્ય ફ્રેમ. આ ભાગમાં લગભગ 80 સાંધા છે.
• અપ્પેન્ડિક્યુલર કঙ্કળ: હાથ અને પગ સહિતના હાડકાં. આ ભાગમાં લગભગ 200 સાંધા છે.
• દાંતના સાંધા: દાંત અને જડબાના હાડકા વચ્ચેના સાંધા. આ ભાગમાં 16 સાંધા છે.

જો કે ચોક્કસ સંખ્યા અસ્પષ્ટ હોઈ શકે છે, શરીરમાં સાંધા મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે જે આપણને હલવા, ખસેડવા અને કાર્ય કરવાની મંજૂરી આપે છે.