બેલ્સ પાલ્સી (Bell’s Palsy), જેને સામાન્ય ભાષામાં ‘ચહેરાનો લકવો’ કહેવામાં આવે છે, તે એક એવી સ્થિતિ છે જે ચહેરાના સ્નાયુઓને નિયંત્રિત કરતી નસ (Facial Nerve) માં સોજો અથવા નુકસાન થવાને કારણે થાય છે. આના કારણે ચહેરાની એક બાજુ અચાનક નબળી પડી જાય છે અથવા સંપૂર્ણપણે લકવાગ્રસ્ત થઈ જાય છે. સવારે ઉઠતી વખતે અચાનક અરીસામાં ચહેરો…
દરેક બાળકના જન્મ સાથે માતા-પિતાના મનમાં અનેક સપનાઓ અને આશાઓનો જન્મ થાય છે. બાળકનું પહેલું સ્મિત, તેનું પાપા-પગલી માંડવું અને તેનો કાલુ-કાલુ અવાજ સાંભળવો એ કોઈપણ માતા-પિતા માટે જીવનની સૌથી અમૂલ્ય ક્ષણો હોય છે. પરંતુ, જ્યારે કોઈ બાળકને મગજનો લકવો (Cerebral Palsy – CP) હોવાનું નિદાન થાય છે, ત્યારે માતા-પિતાની દુનિયા જાણે એક ક્ષણ માટે…
મલ્ટીપલ સ્ક્લેરોસિસ (Multiple Sclerosis – MS) એ મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર (Central Nervous System) ને અસર કરતો એક જટિલ અને લાંબા ગાળાનો ઓટોઇમ્યુન (Autoimmune) રોગ છે. આ રોગમાં શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ભૂલથી મગજ અને કરોડરજ્જુના ચેતાતંતુઓ (Nerve Fibers) પર આવેલા રક્ષણાત્મક આવરણ, જેને ‘માયલિન શીથ’ (Myelin Sheath) કહેવાય છે, તેને નુકસાન પહોંચાડે છે. આના પરિણામે મગજ અને…
મનુષ્યનું શરીર પ્રકૃતિની એક અદ્ભુત રચના છે, જેમાં મગજ મુખ્ય કંટ્રોલ રૂમ છે અને કરોડરજ્જુ (Spinal Cord) એ સમગ્ર શરીરમાં સંદેશા પહોંચાડતો મુખ્ય હાઇવે છે. જ્યારે આ હાઇવે પર કોઈ ગંભીર અકસ્માત કે ઈજા થાય છે, ત્યારે વ્યક્તિની જિંદગી પળભરમાં બદલાઈ જાય છે. સ્પાઇનલ કોર્ડ ઇન્જરી (SCI) માત્ર એક શારીરિક ઈજા નથી, પરંતુ તે વ્યક્તિના…
ગિલેન-બાર સિન્ડ્રોમ (Guillain-Barré Syndrome – GBS) એ એક દુર્લભ પરંતુ ગંભીર તબીબી પરિસ્થિતિ છે જેમાં વ્યક્તિની પોતાની રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immune System) ભૂલથી શરીરની નસો (Peripheral Nerves) પર હુમલો કરે છે. આ રોગ મુખ્યત્વે સ્નાયુઓની નબળાઈ, ઝણઝણાટી અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં લકવા (Paralysis) તરફ દોરી જાય છે. જીબીએસ (GBS) માંથી સાજા થવું એ એક લાંબી અને પડકારજનક…
પ્રસ્તાવના (Introduction) “વર્ટિગો” (Vertigo) એ માત્ર સામાન્ય ચક્કર નથી; તે એક એવી ભયાનક સ્થિતિ છે જેમાં વ્યક્તિને એવો અહેસાસ થાય છે કે જાણે તેની આસપાસની આખી દુનિયા, રૂમ કે વસ્તુઓ ગોળ-ગોળ ફરી રહી છે, ભલે તે પોતે એકદમ સ્થિર બેઠો હોય કે સૂતો હોય. જ્યારે વર્ટિગોનો હુમલો આવે છે, ત્યારે વ્યક્તિ પોતાનું સંતુલન ગુમાવી બેસે…
ઘણા દાયકાઓ સુધી, તબીબી વિજ્ઞાન અને ન્યુરોલોજીમાં એક સામાન્ય માન્યતા હતી કે માનવ મગજ એકવાર પુખ્તાવસ્થામાં પહોંચે પછી તેના વિકાસની પ્રક્રિયા અટકી જાય છે. એવું માનવામાં આવતું હતું કે આપણે મગજના કોષો (ન્યુરોન્સ) ની નિશ્ચિત સંખ્યા સાથે જન્મીએ છીએ, અને જેમ જેમ આપણી ઉંમર વધે છે તેમ તેમ આ કોષો નાશ પામે છે અને તેને…
ડાઉન સિન્ડ્રોમ (Down Syndrome) એ એક આનુવંશિક (જીનેટિક) સ્થિતિ છે, જે બાળકમાં જન્મથી જ જોવા મળે છે. સામાન્ય રીતે બાળકના કોષોમાં રંગસૂત્રો (Chromosomes) ની ૪૬ જોડીઓ હોય છે, પરંતુ ડાઉન સિન્ડ્રોમ ધરાવતા બાળકમાં ૨૧મા રંગસૂત્રની એક વધારાની નકલ (Trisomy 21) હોય છે. આ વધારાના રંગસૂત્રને કારણે બાળકના શારીરિક અને માનસિક વિકાસ પર અસર પડે છે….
બાળકનો જન્મ થાય ત્યારથી લઈને તે મોટું થાય ત્યાં સુધીની તેની વિકાસ યાત્રા (Developmental Journey) દરેક માતાપિતા માટે અત્યંત રોમાંચક હોય છે. બાળકના પ્રથમ સ્મિતથી લઈને તેના પ્રથમ શબ્દ અને તેના પ્રથમ ડગલાં સુધીની દરેક ક્ષણ અવિસ્મરણીય હોય છે. જોકે, આ યાત્રામાં સૌથી વધુ રાહ જોવામાં આવતી કોઈ ક્ષણ હોય, તો તે છે બાળકના સ્વતંત્ર…
ઓટીઝમ સ્પેક્ટ્રમ ડિસઓર્ડર (ASD) એ એક જટિલ ન્યુરોડેવલપમેન્ટલ સ્થિતિ છે, જે વ્યક્તિના સામાજિક વ્યવહાર, વાતચીત કરવાની ક્ષમતા અને વર્તનને અસર કરે છે. સામાન્ય રીતે ઓટીઝમનું નામ સાંભળતા જ લોકોનું ધ્યાન તેના સામાજિક અને ભાષાકીય પડકારો તરફ જાય છે. પરંતુ, ઓટીઝમ ધરાવતા બાળકો અને પુખ્ત વયના લોકોમાં શારીરિક વિકાસ, સ્નાયુઓનો સમન્વય (coordination), સંતુલન (balance) અને સેન્સરી…
